Η εγκατάλειψη της γέφυρας και τα παρελκόμενα

Ο ΑΡΑΧΘΟΣ ΚΑΙ ΤΟ ΓΕΦΥΡΙ

ΑΦΗΣΑΝ το ιστορικό γεφύρι της ΠΛΑΚΑΣ να πέσει...

 Κ^ε   Περιφερειάρχη, ας μας απαντήσουν οι αρμόδιες υπηρεσίες, γιατί δεν έγινε προληπτική συντήρηση του μνημείου;  Κ^οι του Υπουργείου Πολιτισμού, γιατί, γιατί, γιατί.

Περισσεύει η εκ των υστέρων θλίψη, για το θλιβερό αυτό γεγονός.

Δεν θέλω να πιστέψω ότι κάποιοι περίμεναν να καταρρεύσει  για να ανοίξει ο δρόμος της κατασκευής  του υδροηλεκτρικού σταθμού παραγωγής ενέργειας συμφερόντων μεγάλης κατασκευαστικής  εταιρίας. Ήταν ένα από τα μεγαλύτερα εμπόδια .

«Ο ΑΡΑΧΘΟΣ ΩΣ ΧΕΙΜΑΡΟΣ»

Κ^οι της ΔΕΗ γιατί ενώ γνωρίζατε με βάσει τα τελευταία δελτία της Εθνικής Μετεωρολογικής Υπηρεσίας για επικείμενα έντονα καιρικά φαινόμενα με έντονες βροχοπτώσεις στην περιοχή,

δεν μεριμνήσατε να μειώσετε τη στάθμη των υδάτων στον ταμιευτήρα, που  θα είχε σαν αποτέλεσμα  την ελεγχόμενη ροή στο κατάντη  του ποταμού;

Εντάσσεται  η εν λόγω ενέργεια σε άνωθεν εντολή στα πλαίσια της προτεραιότητας παραγωγής ρεύματος από μονάδες ιδιωτών; Σας θυμίζω  ότι στις 26/2/2013 υποχρεώθηκε σε εκτόνωση  φράγμα στην  Έδεσσα. Η είδηση  έχει ως εξής. Σε ελεγχόμενη πλημμύρα στο έργο αντιπλημμυρικής θωράκισης Ντερέκι στην Έδεσσα για να μη υπερχειλίσει  το υδροηλεκτρικό φράγμα και πλημμυρίσει η πόλη, προχώρησαν πολιτική προστασία και ΔΕΗ. Τα νερά «πετάχτηκαν» στον κάμπο χωρίς να παράξουν ούτε ένα  MW ενέργειας.Σύμπτωση; Δε νομίζω.
Αντίστοιχο πρόβλημα είχε δημιουργηθεί  πριν από χρόνια στο υδροηλεκτρικό  του ΣΤΡΑΤΟΥ στον  Αχελώο  ποταμό, με αποτέλεσμα να πλημμυρίσει το εργοστάσιο και να προκληθούν ζημιές μεγάλης αξίας στις εγκαταστάσεις. Υπήρχε σχετική εμπειρία, τι δεν πήγε καλά; Είναι γνωστό ότι ένα από τα επιχειρήματα κατασκευής υδροηλεκτρικών έχει να κάνει με τον έλεγχο των πλημμυρών!

Κ^οι  της ΔΕΗ βγείτε και πείτε την αλήθεια στο ΛΑΟ της περιοχής -που πλημμύρισαν και υπέστησαν ανεπανόρθωτες  ζημιές. Όλα  αυτά εντάσσονται  στις  μνημονιακές  μέχρι τώρα πολιτικές, που εφαρμόστηκαν στην Χώρα μας και είχαν κατεύθυνση την απαξίωση της ΔΕΗ με σκοπό την εύκολη  εκποίηση της  επιχείρησης. Έχουν σχέση με τη συμμετοχή των υδροηλεκτρικών στη διαμόρφωση της οριακής τιμής συστήματος. Το φτηνό ρεύμα  των υδροηλεκτρικών μειώνει την τιμή  της  Μεγαβατώρας  στην καθημερινή αγορά. Πράγμα που δεν συμφέρει τους ιδιώτες παραγωγούς.

ΚΥΡΙΟΙ της Κυβέρνησης, ας εξετάσετε  προσεκτικά το τι συμβαίνει  στην αγορά της ενέργειας: πώς καθορίζονται οι δρόμοι της εμπορίας  και με ποιά προτεραιότητα  μπαίνουν οι  μονάδες στο σύστημα.

 Ισχύει ότι η μονάδα παραγωγής με φυσικό αέριο, συμφερόντων ΜΥΤΗΛΗΝΑΙΟΥ, έχει ενταχθεί στις ανανεώσιμες, με αποτέλεσμα  να μπαίνει στο σύστημα από τους πρώτους, μαζί με τις ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΕΣ ΠΗΓΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ;

Και κάτι ακόμη σαν προβληματισμό. Ας είσαστε προσεκτικοί στο σχεδιασμό των εργοστασίων -και τι εννοώ. Δεν μπορεί να κατασκευάζεις εργοστάσιο φυσικού αερίου στη Μεγαλόπολη, για παράδειγμα και να μεταφέρεις το ρεύμα στην ΑΤΤΙΚΗ, γιατί απ’ ότι γνωρίζω φυσικό αέριο δεν παράγει ακόμη η περιοχή. Πρέπει να πάει το αέριο στη Μεγαλόπολη και να γυρίσει το ρεύμα  πίσω στην  ΑΘΗΝΑ. Το επαναλαμβανόμενο λάθος του Αλιβερίου δεν είναι λάθος. Εκεί η κατασκευή για να μεταφέρεις το ρεύμα στο σύστημα στοίχισε αρκετά εκατομμύρια, πράγμα που μπορούσε να αποφευχθεί,  εάν το εργοστάσιο κατασκευαζόταν στην ΒΟΙΩΤΙΑ,  δίπλα στην υπάρχουσα γραμμή μεταφοράς.

Η απαίτηση της τότε Κυβέρνησης και η παρέμβαση  των τοπικών Βουλευτών οδήγησαν στο μεγάλο λάθος(;).  ΕΛΠΙΖΩ  το «πελατειακό» και το ρουσφέτι της κατεστημένης Πολιτικής στον τόπο μας να τελειώσει, γιατί το  «μάρμαρο» το πληρώνει ο ΛΑΟΣ.

                                                                                               O Kάλφας 2/2/2015

To γεφύρι κατέρρευσε - Η προσπάθεια συνεχίζεται...

Πήραμε την πρωτοβουλία να δημιουργήσουμε το blog αυτό πολιτικής σκέψης και κοινωνικού προβληματισμού, για να αναδείξουμε ζητήματα και αξίες που θεωρούμε σημαντικά για την Αριστερά -έτσι όπως την καταλαβαίνουμε και την ονειρευόμαστε.

Επειδή κατανοούμε την ανάγκη ευρύτερης δικτύωσης, με φίλες και φίλους, συντρόφισσες και συντρόφους, που μοιράζονται παρόμοιες σκέψεις, νομίζουμε πως οφείλουμε να το αναδείξουμε σαν ένα φιλόξενο βήμα διαλόγου -για την ιδεολογική και πολιτική παρέμβαση, στη βάση των αξιών της Αριστεράς: τη συλλογικότητα, τον Πολιτικό Φορέα, το Πρόγραμμα, τα κινήματα, την Αλληλεγγύη, τις πρακτικές και τις τακτικές, την ποιότητα και το βάθος της δημοκρατίας (αντιπροσωπευτικότητα, εναλλαγή, ανακλητότητα). Χωρίς ιδιοτέλειες, παραγοντισμούς, αλαζονείες, αναθέσεις και αποκλεισμούς.

Σαν σύμβολο έκφρασης αυτής της προσπάθειας και ιδέας μας, επιλέξαμε  το ιστορικό γεφύρι της Πλάκας (η πρώτη δημοσίευση έγινε μόλις στις 17.12.2014). Δυστυχώς το γεφύρι ενάμιση μήνα μετά  κατέρρευσε (ή καλύτερα αφέθηκε να καταρρεύσει). Η προσπάθειά μας όμως συνεχίζεται. Ελπίζουμε δε να διαρκέσει και πέραν του χρόνου που θα χρειαστεί για την αναστύλωση της γέφυρας. Όπως απαιτεί όχι μόνο η τοπική αλλά και η ευρύτερη κοινωνία των αξιών, της κληρονομιάς και του πολιτισμού.

                                                                                    Η Γέφυρα       3/2/2015

Το τέλος ενός «ανεπιθύμητου» μνημείου

του Γιάννη Παπαδημητρίου *

            Δεν είναι τυχαίο, που τα λίγα τετραγωνικά χιλιόμετρα της Πλάκας Ραφταναίων υπήρξαν το θέατρο μεγάλων ιστορικών γεγονότων. Εκεί είναι που ημερεύει η χαράδρα του Αράχθου, που δημιουργείται ένα ομαλό πέρασμα προς τα Τζουμέρκα, που περνούν οι εμπορικοί δρόμοι και επικεντρώνεται ο στρατηγικός έλεγχος της περιοχής. Μερικά πράγματα αποφασίζονται από τη Γεωγραφία πριν από την Ιστορία.

Αυτό το πέρασμα / σύνορο έγινε το θέατρο σκληρών συγκρούσεων και το 1821 και σ’ όλους τους κατοπινούς ελληνοτουρκικούς πολέμους και στη διάρκεια της γερμανικής Κατοχής και του Εμφυλίου, φιλοξένησε τη Συνδιάσκεψη των ελληνικών αντιστασιακών οργανώσεων τον Φλεβάρη του 1944 και φορτίστηκε με τις μνήμες χιλιάδων ανθρώπων του μόχθου, βοσκών με τα κοπάδια τους, πραματευτάδων, μαστόρων και ταξιδιωτών, συνδέθηκε με το συλλογικό μύθο και μετασχηματίστηκε σε πολιτισμικό τοπίο.

Το κεντρικό στοιχείο, το σημείο αναφοράς αυτού του τοπίου ήταν βεβαίως το πέτρινο γεφύρι της Πλάκας, το μεγαλύτερο μονότοξο στα Βαλκάνια, ένα πραγματικό στολίδι της λαϊκής αρχιτεκτονικής αδιάσπαστα δεμένο με τη φύση και το ποτάμι. Ο επισκέπτης εντυπωσιαζόταν από το αέρινο κατασκεύασμα, που έχτισαν το 1866 οι Ηπειρώτες πετράδες με επικεφαλής τον πρωτομάστορα Κώστα Μπέκα, χρησιμοποιώντας ακόμα και ασπράδια αυγών ως συγκολλητική ύλη, και είχε άνοιγμα τόξου 40 μέτρων και ύψος 20.

Πέτρινα γεφύρια στην Ήπειρο υπάρχουν πολλά και πανέμορφα, κανένα όμως εκτός απ’ αυτό δεν συνδέθηκε με τους αγώνες της εποχής μας.   Μ’ αυτό το γεφύρι σαν σύμβολο δώσαμε από το 1997 την σκληρή αλλά τελικά νικηφόρα μάχη για τη σωτηρία του Αράχθου από τα καταστροφικό μεγάλο υδροηλεκτρικό φράγμα του Αγίου Νικολάου, αυτό το γεφύρι ήταν που τροποποίησε τους πολιτικούς συσχετισμούς και ατσάλωσε τους Τζουμερκιώτες, σ’ αυτό το γεφύρι μαζευτήκαμε 1.500 άνθρωποι το καλοκαίρι του 2006 και συνεχίσαμε να μαζευόμαστε τα επόμενα χρόνια τα Φώτα ξορκίζοντας τους καλικάντζαρους των εταιριών.

Ήταν επομένως πολύ λογικό να το εχθρεύονται εξουσίες και συμφέροντα όλα αυτά τα χρόνια, να επιχειρηματολογούν ασύστολα ότι «κάθε εποχή δημιουργεί νέα, δικά της μνημεία», στη συνέχεια να μεθοδεύουν «μεταφορές» του στο πουθενά και να πλαστογραφούν τους χάρτες, μετατοπίζοντας την πραγματική του θέση, και στο τέλος να διαβεβαιώνουν ότι το μνημείο «σώζεται» στο μέσο της λάσπης ενός τεχνητού ταμιευτήρα. Ένα μικρό αλλά συμβολικό δείγμα αυτής της αμφιθυμίας των εξουσιών είναι το γεγονός ότι ο τωρινός Περιφερειάρχης Ηπείρου της Ν.Δ. ξεκίνησε την πολιτική του σταδιοδρομία ως υποψήφιος Νομάρχης Ιωαννίνων το 2002, έχοντας το γεφύρι της Πλάκας ως έμβλημα του συνδυασμού του, για να το εγκαταλείψει άρον – άρον την επόμενη εκλογική αναμέτρηση.  

Η αναζήτηση των αιτίων της χτεσινής οδυνηρής κατάρρευσης στη μεγάλη νεροποντή είναι μια κλασική επιχείρηση μετάθεσης των ευθυνών. Το γεφύρι της Πλάκας, όπως άντεξε στην προσπάθεια ανατίναξης από τους ναζί το 1943, με το ίδιο κουράγιο έχει αντιμετωπίσει φαινόμενα ακόμα πιο ακραία και μεγάλες κατεβασιές νερού από τον ορμητικό Άραχθο. Και ασφαλώς θα εξακολουθούσαμε να το χαιρόμαστε, υπό την προϋπόθεση ότι οι υπεύθυνοι θα είχαν εκπληρώσει τα στοιχειώδη καθήκοντα απέναντί του.

Από το 2006 είχε συνταχθεί η μελέτη συντήρησης και αποκατάστασης της γέφυρας, η δεύτερη φάση της οποίας προέβλεπε την προστασία των βάθρων της, τα οποία, σύμφωνα με τον μελετητή, «έχουν υποστεί διάβρωση και σημειακά έχουν υποσκαφθεί (νεροφαγώματα)», κάτι που είχαν επισημάνει επανειλημμένα και οι κάτοικοι της περιοχής. Ο μοναδικός αυτόπτης μάρτυρας της χτεσινής καταστροφής επιβεβαιώνει ότι πρώτο «έσπασε» το ανατολικό βάθρο και μέσα σε ελάχιστα δευτερόλεπτα όλη η κατασκευή βυθίστηκε στο θολό ποτάμι. Ενδεχομένως ένας πρόσθετος λόγος είναι η επίδραση ενός νεαρού πλατάνου στο σώμα της γέφυρας.

Επί 8 χρόνια η παραπάνω μελέτη κυκλοφορεί από γραφείο σε γραφείο, από την Υπηρεσία Νεωτέρων Μνημείων στις κεντρικές του Υπουργείου Πολιτισμού και στην Περιφέρεια Ηπείρου, χωρίς να υλοποιηθεί ούτε αυτούσια η δεύτερη φάση ούτε κάποια τροποποίηση - επικαιροποιήσή της. Οι διαδοχικοί Υπουργοί Πολιτισμού και μεταξύ αυτών ασφαλώς ο τελευταίος συντοπίτης μας, ο οποίος τόσο πολύ επένδυσε σε μια καμπάνια πολιτικής «αξιοποίησης» της πολιτιστικής κληρονομιάς, ο Περιφερειάρχης, ο οποίος δεν άφησε ούτε μία εκκλησία της Ηπείρου, παλιά και σύγχρονη, χωρίς προγραμματική σύμβαση, και ασφαλώς κάμποσοι υπηρεσιακοί παράγοντες αγνόησαν τις αγωνιώδεις, προφορικές και έγγραφες, εκκλήσεις του Συλλόγου Προστασίας Αράχθου, άλλων φορέων και πολλών κατοίκων της περιοχής, απέφυγαν να αναλάβουν τις ευθύνες τους και φανέρωσαν το αληθινό πρόσωπο της αντιμετώπισης της πολιτιστικής κληρονομιάς στη σημερινή Ελλάδα και μετά αλλά και πριν από το μνημόνιο. 

Η επόμενη μέρα για τα Τζουμέρκα και για όλη την Ήπειρο είναι σκληρή, γεμάτη πένθος και ορφάνια, όμοια με την απώλεια ενός στενού συγγενή. Η ακαριαία αντίδραση του Πρωθυπουργού και η δέσμευση για την αποκατάσταση του μνημείου, κατά το προηγούμενο της γέφυρας του Μόσταρ, γεννάει την ελπίδα ότι τα παιδιά μας θα μπορέσουν να το καμαρώσουν στο άμεσο μέλλον. Βεβαίως ούτε η τεχνογνωσία των πετράδων υπάρχει σήμερα ούτε πέτρες με πατίνα 150 χρόνων. Κυρίως όμως για όλους εμάς, που με το γεφύρι της Πλάκας μας συνδέουν έντονα βιώματα, αγώνες και προσωπικές στιγμές, δεν θα είναι ποτέ το ίδιο.   

* Ο Γιάννης Παπαδημητρίου είναι Δικηγόρος, πρώην Περιφερειακός Σύμβουλος Ηπείρου, μέλος του Συλλόγου Προστασίας Αράχθου.